De gevolgen van klimaatverandering op migratiestromen naar België

We horen het tegenwoordig steeds vaker in het nieuws: klimaatverandering heeft een invloed op migratie. Maar wat is nu precies het verband tussen deze twee fenomenen en welke gevolgen heeft dit voor ons hier in België?

In hoeverre zijn we ons bewust van de demografische en sociaal-economische effecten van klimaatverandering? In Europa wordt klimaatverandering nog te vaak beschouwd als gewoonweg  ‘een paar graden warmer’. In een groot deel van de wereld heeft de klimaatverandering echter geleid tot meer extreem weer. Deze nieuwe weerpatronen zijn het gevolg van de toename van de broeikasgassen in de atmosfeer. Lokale boeren in Afrika en Azië worden hier het hardst door getroffen. Langdurige periodes van droogte of overvloedige neerslag zorgen voor onder andere woestijnvorming, bodemdegradatie en overstromingen. De mislukte oogst draagt bij aan voedselschaarste en sociale druk in de gemeenschap. Elk jaar dwingt dit miljoenen mensen hun traditionele levenswijze op te geven en op te zoek te gaan naar andere mogelijkheden om te overleven. Migreren is één van de opties die een uitweg biedt.

Toch is het in de nabije toekomst niet voorzien dat Europa en België overspoeld zullen worden door klimaatvluchtelingen. Het merendeel dat getroffen wordt door de verandering van het klimaat probeert de levensstijl aan te passen of te verhuizen naar de stad. Migratie of vlucht vormen meestal de laatste uitweg om te overleven. De kleine groep die uiteindelijk hun thuisland verlaat, probeert meestal een nieuw leven te beginnen in één van de buurlanden. De lange reis naar Europa is voor het merendeel van de boeren simpelweg te duur.

Klimaatverandering ligt daarnaast ook steeds vaker aan de oorzaak van natuurrampen. Niet enkel het globale zuiden, maar ook de Verenigde Staten werd in 2017 geteisterd door orkanen van uitzonderlijke sterkte. Wereldwijd worden gemiddeld 24,5 miljoen mensen per jaar gedwongen hun thuis te verlaten als gevolg van een natuurramp. Deze verplaatsingen zijn vaak slechts tijdelijk tot de schade hersteld is en ze terug naar huis kunnen keren. Ook trage effecten zoals de stijging van de zeespiegel, verwoestijning en toenemende waterschaarste maken sommige plaatsen onleefbaar. Over hoe veel mensen om die redenen moeten vluchten is minder geweten.

Het lijkt dus eerder onwaarschijnlijk dat de verandering van het klimaat directe gevolgen zal hebben op de migratiestromen naar België. Toch kunnen we dit niet met zekerheid weten. De meeste voorspellingen over de gevolgen van klimaatverandering op migratiestromen naar Europa zijn vaak zeer controversieel en uiteenlopend. Verschillende factoren, zoals conflict, hongersnood en extreme urbanisatie, spelen een belangrijke rol in waarom mensen migreren naar andere landen. Het is daarom haast onmogelijk uitspraken te doen over de klimaatverandering als hoofdoorzaak van migratie. Wat we wel met zekerheid kunnen zeggen is dat de verandering van het klimaat een zogenaamde threat multiplier is: het is zeker niet de enige oorzaak van migratie, maar is zoals olie op het vuur.

We kunnen er niet omheen dat klimaat steeds meer en meer de oorzaak is van migratie en dit zal enkel toenemen in de toekomst. Daarom moeten we nu actie ondernemen, zodat we de opwarming van de aarde zo snel mogelijk terugdringen. Want alleen als we ruim onder de 2 graden, strevend naar 1,5 graden, blijven voor 2050, kunnen we onze kinderen de toekomst geven waar ze recht op hebben.

Bronnen:

http://www.internal-displacement.org/global-report/grid2018/  

https://www.klimaatling.be/klimaat-en-migratie/

BLIJF OP DE HOOGTE

Blijf op de hoogte van het klimaatbeleid en schrijf je in op onze nieuwsbrief.